Hoe wordt osteopenie of osteoporose vastgesteld?
Botontkalking geeft pas laat klachten. Daarom is goede diagnostiek belangrijk als je risico loopt. Zo herkent een arts osteopenie of osteoporose — in vier stappen.
In het kort
- De diagnose bestaat meestal uit vier stappen: gesprek, lichamelijk onderzoek, DEXA-scan en soms bloedonderzoek.
- De DEXA-scan meet je botdichtheid en is de betrouwbaarste test.
- Iedereen van 50 jaar of ouder die een bot breekt, hoort onderzoek te krijgen.
Wanneer is onderzoek zinvol?
Botontkalking geeft pas laat klachten. Onderzoek is vooral zinvol als je 50 jaar of ouder bent en een bot breekt, als je merkt dat je kleiner wordt, of als je meerdere risicofactoren hebt.12 Regelt het ziekenhuis niet automatisch een afspraak? Vraag er dan zelf om.2
Stap 1: het gesprek
De arts bespreekt je gezondheid, leefstijl en medische voorgeschiedenis, en vraagt naar zaken die je risico op breuken vergroten — zoals eerdere botbreuken, medicijngebruik en osteoporose in de familie.1
Stap 2: lichamelijk onderzoek
De arts meet je lengte en gewicht en kijkt naar de vorm van je rug. Ben je kleiner geworden of staat je rug krommer? Dat kan wijzen op ingezakte wervels.1
Stap 3: de DEXA-scan
Met een DEXA-scan wordt de botdichtheid van je heup en onderrug gemeten. Dit is de betrouwbaarste manier om osteopenie of osteoporose vast te stellen.2 Wil je weten wat de uitslag betekent? Lees onze uitleg over de DEXA-scan en de T-score.
Wervelfoto (VFA)
Een moderne DEXA-scanner kan vaak ook een VFA maken: een opname om te zien of er (soms onopgemerkte) wervelbreuken zijn. Dit is een belangrijk onderdeel van het onderzoek.2
Stap 4: bloedonderzoek
Vaak vraagt de arts ook bloedonderzoek aan. Niet om de botdichtheid te meten, maar om onderliggende oorzaken op te sporen.2 Lees meer over het bloedonderzoek.
De FRAX-risicoscore
Soms gebruikt de arts de FRAX-tool. Die schat je risico op een botbreuk in de komende tien jaar in door factoren als leeftijd, geslacht, eerdere breuken en familiegeschiedenis te combineren.3 Zo ontstaat een compleet beeld en kan een passende behandeling starten.
Bronnen
- Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap) — Botontkalking. thuisarts.nl/botontkalking (geraadpleegd juli 2026).
- Osteoporose Vereniging — Onderzoek en diagnose. osteoporosevereniging.nl (geraadpleegd juli 2026).
- Federatie Medisch Specialisten — Multidisciplinaire richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie (2022). richtlijnendatabase.nl (geraadpleegd juli 2026).